ไกด์สอนการลงแสงและเงา
เลเวลอัปการวาดแสงและเงา! การเปลี่ยนประเภทและทิศทางแหล่งที่มาแสงสามารถเปลี่ยนความรู้สึกของผลงานได้! Eridey จะมาอธิบายแสงประเภทต่างๆ และการแรเงาที่ส่งผลกับวัตถุ
แสงทำให้เราเห็นสีและสิ่งต่างๆ รอบตัวเรา และช่วยให้เราสามารถแยกแยะรูปทรงและปริมาตรของวัตถุต่างๆ ได้ วันนี้เราอยากจะแบ่งปันคำแนะนำบางจุดที่จะช่วยให้เราวาดแสงและเงาในภาพให้ดีได้
ภาพตัวอย่างทรงกลมบนโต๊ะแบบคลาสสิกนี้ แสดงถึงปฏิสัมพันธ์พื้นฐานระหว่างแสงและเงา

บริเวณที่ถูกแสง
- แสงที่ตกกระทบโดยตรง (Direct light): นี่คือส่วนที่วัตถุหันเข้าหาแสงและเป็นจุดที่จะเห็นแสงที่สว่างที่สุดบนรูปทรง

- ฮาล์ฟโทน (Halftone): คือบริเวณที่ค่าความอ่อนเริ่มมืดลงจนถึงจุดกลางระหว่างแสงและเงา เรียกอีกอย่างว่าสีฐาน (Flat color) ของวัตถุ

ด้านมืด (Dark Side)
- เงาหลัก (Core shadow): คือเส้นขอบของเงา ในกรณีของทรงกลม เราจะเห็นรูปทรงคล้ายแหวนตามรูปทรงของพื้นผิววัตถุได้ บริเวณนี้จะมืดที่สุด เพราะไม่โดนแสงที่ตกกระทบโดยตรงหรือแสงที่สะท้อนจากโต๊ะได้
- โทนเข้มกลาง (Middle dark tone): โทนกลางที่อยู่ระหว่างโทนที่สว่างที่สุดและมืดที่สุดของเงา
- เงาตกทอด (Cast shadow): รูปร่างเงาที่เกิดจากวัตถุซึ่งฉายบนพื้นผิวที่วัตถุตั้งอยู่ รูปทรงนี้สามารถขยายหรือหดลงได้ตามมุมของแสง

อย่าลืมเรื่องการสะท้อนล่ะ!
การสะท้อนจะเกิดขึ้นเมื่อแสงตกกระทบกับพื้นผิวและเปลี่ยนทิศทาง พื้นผิวทุกแบบสามารถสะท้อนแสงได้ (บางวัสดุอาจสะท้อนมากน้อย) นั่นเป็นเหตุผลที่เรามักไม่ค่อยพบเงามืดสนิท 100% ในโลกจริง (เว้นแต่ว่าจะไม่มีแสงเลย!)
- ไฮไลท์: คือการสะท้อนของแหล่งกำเนิดแสงบนวัตถุ ตำแหน่งของไฮไลท์จะเปลี่ยนไปตามมุมมองของเรา ถ้าเราเคลื่อนที่ ไฮไลท์ก็จะเปลี่ยนตำแหน่งตามไปด้วย ในสเกลค่าความอ่อน ไฮไลท์จะมีโทนที่อ่อนกว่าแสงที่ตกกระทบโดยตรง แต่ขอให้จำว่าความเข้มของแสงและเงาจะขึ้นอยู่กับวัสดุของวัตถุ เช่น โลหะอาจมีความเงาได้มากกว่าไม้ เป็นต้น

- แสงสะท้อน: คือแสงหลังจากที่กระทบกับโต๊ะและสะท้อนกลับแล้วจึงเปลี่ยนทิศทางก่อนสะท้อนบนทรงกลม สามารถเห็นแสงและเงาได้ชัดขึ้นจากตัวอย่างนี้:

เมื่อวาดภาพ อย่าลืมเพิ่มค่าน้ำหนักให้กับรูปทรงเพื่อกำหนดทั้งแสงและเงา การจินตนาการค่าเหล่านี้บนสเกลจะช่วยให้หาความสว่างและความมืดของโทนสีเทาแต่ละแบบได้ง่าย
หัวใจสำคัญคือการรักษาสมดุลของแสงและเงาที่เหมาะสมระหว่างโทนสว่างและมืดเพื่อให้เห็นรายละเอียดของภาพ ซึ่งคอยทำงานร่วมกันเป็นทีมโดยแสงกำหนดเงาและเงากำหนดแสง

ภาพด้านซ้ายมีค่าแสงน้อยเกินไป โทนสีต่างๆ มืดมากและดูกลืนกันไปหมด ทำให้รายละเอียดของแสงและเงาสูญหายและรูปทรงดูแบนราบ
ตรงกันข้ามกับด้านขวา ภาพมีค่าแสงมากเกินไป ปริมาณแสงจึงสว่างจ้ามาก และแทบจะไม่มีความแตกต่างระหว่างตัวรูปทรงกับฉากหลัง การไล่เปลี่ยนโทนสีจึงค่อนข้างเบาบางมาก แม้แต่โทนที่มืดที่สุดก็ยังคงสว่างมากอยู่ดี

จำแนกพื้นผิวของวัตถุ!
นักวาดรุ่นใหม่หลายคนมักสร้าง “เอฟเฟกต์แสงและเงา” โดยไม่ได้แสดงถึงปริมาตรของวัตถุได้ถูกต้อง
ในการแรเงา เช่น ที่ใบหน้าคน การเรียนรู้เกี่ยวกับอนาโตมี่ (กายวิภาค) จะเป็นประโยชน์มาก ลองสังเกตโครงสร้างและสร้างใบหน้าโดยใช้รูปทรงเรขาคณิตพื้นฐาน (ลูกบาศก์ ทรงกระบอก ทรงกลม ฯลฯ) ซึ่งจะช่วยให้เราระบุบริเวณพื้นผิวที่หันเข้าหาแสง บริเวณที่มืด และบริเวณต่างๆ ที่ได้รับแสงสะท้อนจากพื้นผิวอื่นได้โดยไม่ยากจนเกินไป

การกระจายของแสงและเงา
วัตถุทึบแสงจะไม่ยอมให้แสงผ่านเข้าไปได้ และจะสร้างเงาที่สม่ำเสมอ แต่ความท้าทายที่แท้จริงจะเกิดขึ้นเมื่อเราต้องรับมือกับวัตถุกึ่งโปร่งแสง
แสงสามารถผ่านวัสดุโปร่งแสงเพียงบางส่วนเท่านั้น สีของวัตถุอาจเข้มขึ้นได้จากแสงที่เดินทางผ่าน เช่น ในใบไม้และมือเหล่านี้:


วัตถุโปร่งใสให้แสงผ่านเข้าไปได้มากกว่า การวาดวัตถุประเภทนี้มักจะซับซ้อนมากกว่าปกติ จึงต้องใส่ใจกับรายละเอียด! ยกตัวอย่าง ในแก้ว:

ประเภทของแสง
ดวงอาทิตย์เป็นแหล่งที่มาแสงธรรมชาติหลักๆ เห็นได้ว่าความเข้ม สี และเงาเปลี่ยนแปลงไปตลอดทั้งวัน
แสงจากแหล่งที่มาแสงเทียม (สปอร์ตไลท์ หลอดไฟ หน้าจอโทรศัพท์มือถือ) มีความคงที่มากกว่า และทำให้เราสามารถควบคุมทิศทาง ความสด และสีได้
ในตัวอย่างต่อไปนี้ เราพยายามจำลองแหล่งที่มาของแสงที่แตกต่างกันโดยใช้ภาพวาดเดียวกันเป็นพื้นฐาน เราสังเกตเห็นค่าน้ำหนักในรูปแบบของสเกลสีเทา (Grayscale) ได้อีกด้วย:

อีกหนึ่งไอเดียที่ดีคือการเล่นกับทิศทางของแสงเพื่อสร้างการจัดองค์ประกอบที่ไม่เหมือนใคร:

แต่ละซีนก็บอกเรื่องราวที่ต่างกัน!
ฝึกฝน
ในสื่อแบบดั้งเดิม เรามีวัสดุมากมายนับไม่ถ้วน เช่น หมึก กราไฟต์ ถ่าน สีน้ำ สีอะคริลิก และสีน้ำมัน เป็นต้น สื่อพวกนี้ยังให้พื้นผิวและสีที่ต่างกันด้วย ทั้งหมดนี้เป็นเทคนิคดั้งเดิมที่สามารถสร้างขึ้นใหม่ได้ในสื่อดิจิทัล ด้วยการปรับการตั้งค่าแปรง พื้นผิว ความทึบแสง และเส้นขอบ เป็นต้น นอกจากนี้ เรายังสามารถค้นหาเทคนิคใหม่และทดลองสร้างงานแสงและเงาในแบบต่างๆ ได้ด้วย
ตัวเลือกนั้นมีมากมายนับไม่ถ้วน แต่การฝึกฝนให้เชี่ยวชาญจะง่ายขึ้นเมื่อเข้าใจพื้นฐานแสงและเงาได้ดีขึ้นแล้ว ขั้นต่อไปที่ต้องทำคือฝึกฝน ฝึกฝน และฝึกฝน!

หวังว่าไกด์นี้จะช่วยและสร้างแรงบันดาลใจในการทดลองลงแสงและเงา รวมถึงเทคนิคใหม่ๆ ในภาพวาด
ถ้าสนใจ ลองเข้ามาดูผลงานบางส่วนของเราได้ในโซเชียลมีเดียและพอร์ตโฟลิโอ
https://www.instagram.com/eri_duh/
https://twitter.com/eri_duh
https://www.artstation.com/eridey
ขอบคุณที่อ่าน!
– Eridey
สนใจงานคอนเซ็ปต์อาร์ต หรืออยากรู้เส้นทางสู่การเป็นนักออกแบบคอนเซ็ปต์ไหม?
ดูได้ที่ลิงก์ด้านล่าง!









